Golabchi high school in Kashan

برای هر فردی لازم است که احساس کند دیگران دوستش دارند ، برای او احترام قائلند و او را همان طور که هست، می پسندند . این احساس در تقویت حس اعتماد به خود و اتکا به نفس بسیار مؤثر است و به ویژه برای کودکی که خود را متکی به بزرگسالان می بیند ، اهمیت خاصی دارد . احساس امنیت و رضایت عاطفی کودک، قبل از این که به مدرسه برود ، منحصراً از سوی پدر و مادر تأمین می شود . کودک باید مطمئن باشد که والدینش، دوستش دارند و دوستش خواهند داشت. آنان برای کودک منبع خوشی، امنیت و رضایت خاطر جسمی و روانی هستند . هنگامی که کودک به مدرسه می رود ، آموزگاران و هم کلاسانش سهم مهمی در ایجاد احساس امنیت در او خواهند داشت. زیرا او به توجه و مورد قبول بودن معلمان و شاگردان مدرسه احتیاج دارد .

این احتیاج در دوران بلوغ شدت می یابد ، به طوری که اغلب اوقات کودک به آنچه که هم سالان به او می گویند ، اهمیت بیش تری می دهد تا نظر پدر و مادر در نتیجه، شخصیت سالم در سال های اولیه زندگی، براساس برطرف کردن خواسته های عاطفی و جسمانی پایه گذاری می شود ، نه برمبنای محرومیت و ناکامی. کودکی که از اوان زندگی با خوشحالی و آرامش پرورش یافته است، این شانس را دارد که در زندگی، امیدوار و دیدگاه مثبت و مفیدی به دنیای خود داشته باشد .

● ابعاد گوناگون بهداشت روانی

بهداشت روانی دارای ۳ مرحله به این شرح است:

۱) مرحله مثبت

خوشبختانه بیشتر کودکان با سلامت کامل متولد می شوند ، با شادابی و توانمندی رشد می یابند و سال های دبستان تا دبیرستان را با سلامت روانی و سازگاری مطلوب ادامه می دهند . وظیفه بزرگسالان در خانه و مدرسه، آماده کردن آنان برای پاسخگویی به ابتکارات و توقعات زندگی است. طرح ریزی هدف های واقع بینانه، بهره وری هرچه بیش تر از توانایی های جسمانی، ذهنی و روانی اجتماعی خود ، پذیرش محدودیت های خویش، خویشتن پنداری مثبت، کار و تلاش مداوم و پیگیر برای رسیدن به هدف های مورد نظر، از جمله تکالیفی هستند که جنبه های مثبت بهد اشت روانی را تشکیل می د هند .

۲) مرحله پیشگیری

جنبه پیشگیری بهد اشت روانی، شامل برنامه های ویژه برای افراد ی است که نشانه هایی از شروع ناراحتی های روانی و هیجانی را از خود بروز می د هند . برای مثال، رفتار د انش آموزی که ناگهان از رفتن به مد رسه خود د اری می کند ، باید د قیقاً مورد مطالعه قرارگیرد و زمینه های مشکل او شناسایی شود ، قبل از آن که این رفتار به صورت عاد ت د ربیاید یا به صورت نشانه های د یگری بروز کند .

به طور د قیق، در جنبه پیشگیری بهد اشت روانی است که بزرگسالان فرصت های زیاد ی برای ارائه خد مات به نوجوانان پید ا می کنند . آنان با توجه و د قت روی انحرافات جزیی رفتار نوجوان د رباره مشکلات جد ی تر سازگاری د رآیند ه هشد ار می د هند .

۳) مرحله درمانی

جنبه د رمانی بهد اشت روانی، شامل کمک به افراد ی است که با مشکل یا مشکلاتی د ر زند گی روبه رو هستند . مشکلاتی که سازگاری آنان را مختل ساخته است. رفع این مشکلات باید به کمک افراد متخصص و کارشناس فن، مانند روان شناس یا روان پزشک صورت پذیرد .

● تأثیر مد رسه در سلامت بهد اشت روان

بعد از خانواد ه، مد رسه مکانی است که د ر سلامت روانی و عاطفی کود کان و نوجوانان تأثیر عمیق می گذارد . د ر د وره د بستان، کود ک خود را بهتر می شناسد و از طریق مشاهد ه و به کار بستن فرایند های فکری، شناخت او از د نیای حقیقی گسترش می یابد . کود ک د ر فراگیری مطالب به فعالیت های سازند ه علاقه نشان می د هد و تمایل د ارد هرچه را می آموزد ، به عمل د رآورد . گرچه تکامل فکری و منطقی کود ک و نوجوان د ر تکامل عاطفی او مؤثر است، اما رسید ن به بلوغ امری ساد ه نیست، بلکه مستلزم تحمل و غلبه برناکامی ها و فشارهای روانی زیاد ی است که کود ک یا نوجوان با آن ها مواجه می شود .در موارد ی که کودک به د لیل داشتن والدین مستبد و سختگیر یا د ر اثر تنبیهات آنان، قادر به ابراز وجود نیست و خود را د ر برابر دیگران ناتوان و حقیر می شمارد ، یا در اثر حمایت ها و مراقبت های بیش از حد والدین، خود محور می شود و انتظار د ارد د یگران نیز به میل او رفتار کنند ، همچنین د رباره نوجوانی که د ر خانواد ه نابسامانی زند گی می کند و برای یافتن امنیت و جایگاه اجتماعی احتمال د ارد د ر خارج از خانه به گروه های بزهکار بپیوند د و د ر نمونه هایی از این قبیل که د ر آن ها، حل و فصل مشکلات خانواد ه، د شوار یا ناممکن است، این پرسش مطرح می شود که چه وقت و د ر کجا باید اشکالات و نارسایی های حاصل از تربیت کود ک د ر خانواد ه، اصلاح و جبران شود . بی ترد ید بهترین پاسخی که برای پرسش مذکور می توان یافت، مد رسه است. باید بپذیریم که اولیای مد رسه مسئول تغییر و اصلاح رفتارهای ناسازگار و سلامت بهد اشت روانی کود کان و نوجوانان نیز هستند . مد رسه، محلی است که د ر آن، هر کود ک یا نوجوان به منظور برآورد ن نیازهای خویش و براساس تجربه های قبلی، رفتارهای متفاوتی از خود نشان می د هد . مثلاً د انش آموزی پرخاشگر و بی انضباط است، د یگری فعالیت و پشتکار د ارد ، سومی رهبری می کند و آن یکی رفتار لود گی را پیش می گیرد .به نظر د انشمند ان، نظام تعلیم و تربیت مد رسه باید چنان باشد که د ر آن، هر د انش آموزی بتواند ، د وست د اشتن و د وست د اشته شد ن و احساس ارزش را تجربه کند . مد رسه رشد اجتماعی کود ک و نوجوان را سرعت می بخشد .

● روش های ارتقای بهد اشت روانی د انش آموزان

۱) اعتماد به نفس د انش آموزان را افزایش د هید . اعتماد به نفس مهارتی نیست که انسان بتواند خیلی سریع آن را کسب کند . بلکه خصوصیتی است که باید قد م به قد م و به آهستگی د ر شخصیت افراد شکل گیرد . با اختصاص زمان کافی و کمی تشویق و ترغیب می توان این کار را انجام د اد .

۲) از انتقاد بیش از حد از د انش آموزان بپرهیزید .

۳) نحوه مقابله با مشکلات را به د انش آموزان آموزش د هید تا بتوانند با مشکلات روبرو شوند و د ر پی حل آن ها برآیند .

۴) تجسم فکری مثبت را به د انش آموزان القاء کنید . به آن ها یاد د هید با تجسم فکری مثبت، به تمرین های تمد د اعصاب بپرد ازد و د قایقی از روز را د ر آرامش و سکوت به سر ببرد .

۵) برای تفکر و خود یابی به د انش آموزان فرصت بد هید . راجرز می گوید ، رفتار براساس احساس حاصل می شود و چون احساس د ر زمان حال به انسان د ست می د هد ، باید د ر برخورد با فرد ، رفتار کنونی مد نظر قرار گیرد تا افراد نحوه ابراز احساسات را یاد بگیرند .

۶) باید به افراد کمک کرد تا با محیط اجتماعی شان سازش پید ا کنند . البته این سازگاری می تواند ، هم با محیط د رونی فرد باشد و هم با محیط بیرونی او .